Tag Archives: surveillance

52e FD Column: Eerste Snowden-uitspraak van Europees Hof helpt tegenstanders Nederlandse sleepwet nauwelijks

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 20 september 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

‘Klokkenluider Snowden heeft gelijk gekregen van de Europese rechter’. De internationale pers pakte vorige week eensgezind uit over de allereerste uitspraak van het Europees Hof van de Rechten van de Mens op basis van de Snowden-onthullingen, die vijf jaar geleden maandenlang het wereldwijde nieuws domineerden. Het Hof oordeelde op 13 september jl. dat de Britse wetgeving, waarop een aantal door Snowden onthulde spionageprogramma’s zijn gebaseerd, de toets van privacy en vrije meningsuiting niet doorstaat.

Illustratie: Hein de Kort

 

Ook al lieten alle Nederlandse kwaliteitsmedia het nieuws links liggen, vormt de uitspraak de graadmeter voor de Nederlandse Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2017. Deze wet is in de volksmond bekend geraakt als de ‘sleepwet’, die het Kabinet ondanks de negatieve uitslag van het referendum toch invoerde onder toezegging van een aantal slappe waarborgen, waar de Tweede Kamer binnenkort over debatteert. Toch vertellen de internationale koppen slechts de helft van het verhaal. Ondanks het verbod van de Britse sleepwet, toont de uitspraak namelijk de beperkte macht van het Hof om spionagedriften van natiestaten binnen de perken te houden.

Continue reading 52e FD Column: Eerste Snowden-uitspraak van Europees Hof helpt tegenstanders Nederlandse sleepwet nauwelijks

51e FD Column: In China’s cyberwereld is niet vrijheid, maar gehoorzaamheid de norm

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 6 september 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Vandaag heeft China te dealen met ‘Westerse’ uitvindingen als het zeerecht, internet en de Wereldhandelsorganisatie. Morgen dreigt China de technologische realiteit voor het Westen te dicteren. Een verdeeld Westen dient zich nu met urgentie te bezinnen op de vraag wat een menswaardig bestaan is in een hypertechnologische wereld waarin Chinese technologie ons leven gaat beïnvloeden.

Illustratie: Hein de Kort

Continue reading 51e FD Column: In China’s cyberwereld is niet vrijheid, maar gehoorzaamheid de norm

50e FD Column: Intensievere samenwerking met VS sluitstuk doordrukken inlichtingenwet

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 12 juli 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Volgens premier Rutte was zijn bezoek aan president Trump vorige week een ‘huge success’. De media besteedden vooral aandacht aan financiële thema’s, uitgedragen door vijf meegereisde ceo’s. In de kantlijn signaleerde de Volkskrant dat Nederland daarnaast verdere samenwerking aangaat met de ‘Five Eyes’, het besloten militaire en inlichtingennetwerk van de VS, het VK, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Nederland kan nu scherpere deals sluiten met Amerikaanse wapenhandelaren. Daarnaast krijgt Nederland allicht meer inlichtingen van de Five Eyes, bijvoorbeeld rondom politieke topconferenties en militaire operaties. Desondanks heeft Nederland veel te verliezen van te nauwe banden met het Amerika van president Trump.

In Amsterdam is het grootste mondiale kruispunt van internetverkeer, de AMS-IX, gehuisvest.
In Amsterdam is het grootste mondiale kruispunt van internetverkeer, de AMS-IX, gehuisvest. Foto: Arie Kievit / Hollandse Hoogte

Continue reading 50e FD Column: Intensievere samenwerking met VS sluitstuk doordrukken inlichtingenwet

49e FD Column: Maatschappelijk belang onderbelicht in nieuwe Europese privacyregels

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 14 juni 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Met veel tamtam zijn op 25 mei strenge Europese privacyregels van kracht geworden. Las u niet over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in de krant, dan stroomde uw inbox wel vol met smeekbedes om toestemming voor diensten waarvan u niet eens wist dat u daarop geabonneerd was.

Toch bieden de AVG en andere privacywetten nauwelijks antwoord op prangende digitale kwesties van vandaag en morgen, door vooral nadruk te leggen op transparantie en controle voor het individu. Die nadruk is historisch te verklaren, maar tegenwoordig vaak illusoir en leidt af van belangrijke vragen over de maatschappelijke impact van nieuwe technologieën als kunstmatige intelligentie. Hoog tijd voor een sterkere nadruk op de maatschappelijke waarde van privacy in recht en beleid.

Illustratie: Hein de Kort voor Het Financieele Dagblad

Continue reading 49e FD Column: Maatschappelijk belang onderbelicht in nieuwe Europese privacyregels

46e FD Column: Het kabinet past bescheidenheid bij uitvoering van de inlichtingenwet

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 23 maart 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Het referendum over de Wet op de inlichtingen en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv) is in alle opzichten historisch. Zelden spraken zo veel Nederlanders met elkaar over de complexe verhouding tussen staatsmacht, burgerlijke vrijheid en technologie. Ook uniek was dat Den Haag al van tevoren een eventuele ongewenste referendumuitslag neutraliseerde. Het kabinet zal ervoor zorgen dat de Wiv er komt, ook al stemde de helft van de kiezers afgelopen woensdag tegen.

Fascinerend genoeg bestaat er brede consensus in Nederland dat de huidige wet uit 2002 een update verdient en dat de inlichtingendiensten AIVD en MIVD belangrijk werk verrichten. Maar de regering en het parlement hebben de vervangende wet zo vaag geformuleerd dat expert noch burger precies weet hoever de opgerekte staatsmacht nu eigenlijk reikt. Het kabinet kan dit belangrijkste bezwaar van de tegenstemmers niet zomaar naast zich neerleggen.

Illustratie: Hein de Kort

Continue reading 46e FD Column: Het kabinet past bescheidenheid bij uitvoering van de inlichtingenwet

45e FD Column: Geen Spelen of verkiezingen zonder digitale oorlogsvoering

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 22 februari 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Sportief spektakel en geopolitiek theater gaan zoals altijd hand in hand bij de Olympische Spelen. Ook in Pyeongchang. Waar de historische toenadering voor de bühne tussen Zuid- en Noord-Korea niemand ontgaat, voltrekt zich achter de schermen een digitaal drama via cyberaanvallen aan het adres van Zuid-Korea en het IOC. In bredere zin is een mondiale neerwaartse spiraal van digitale oorlogsvoering tussen alles en iedereen een tragisch feit — of het nu het organiseren van nationale verkiezingen of vredelievende sportevenementen betreft. Vooral omdat het Westen momenteel geen enkel leiderschap toont, is continue digitale oorlogsvoering de nieuwe geopolitieke realiteit geworden.

Illustratie: Hein de Kort voor Het Financieele Dagblad

Continue reading 45e FD Column: Geen Spelen of verkiezingen zonder digitale oorlogsvoering

44e FD Column: Machtspositie Nederland belangrijke drijfveer voor controversiële internettap

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurde. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

43e FD Column: Bewuste digitale keuze is voor gebruiker belangrijker dan ooit

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurde. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

42e FD Column: Big Brother Awards verklaren vertrouwensbreuk burger en politiek

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurde. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Big Brother Awards verklaren vertrouwensbreuk burger en politiek

Begin deze week maakte Bits of Freedom de nominaties voor de jaarlijkse Big Brother Awards bekend. De digitale burgerrechtenbeweging reikt op 11 december de privacypoedelprijzen uit tijdens het jaarlijkse awardsgala. De nominaties bieden alvast een overzicht van de stand van privacy in Nederland.

Illustratie: Hein de Kort

 

De politiek blijft eigen beloften breken en legitieme privacybezwaren naast zich neerleggen. Instanties als de Belastingdienst en de Dient Uitvoering Onderwijs vallen weer terug in hun dataverslavingspatronen. Tegelijkertijd weten getroffen burgers ineens hun weg naar de rechter te vinden, die desgevraagd de wetgevende en uitvoerende macht corrigeert. Los van deze nieuwe positieve noot in onze digitale trias politica, bieden de Awards zo een verklaring voor de veelbesproken vertrouwensbreuk tussen burger en politiek.  Continue reading 42e FD Column: Big Brother Awards verklaren vertrouwensbreuk burger en politiek

41e FD Column: Referendum ‘sleepwet’ voorbode digitale perikelen Rutte III

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurt. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Referendum ‘sleepwet’ voorbode digitale perikelen Rutte III

De inkt van het regeerakkoord was nog maar net opgedroogd, of CDA-leider Sybrand Buma zette coalitiecollega Alexander Pechtold (D66) behendig voor schut. Afgelopen zaterdag verklaarde Buma in De Volkskrant dat het CDA niet zal luisteren naar de uitkomst van het veelbesproken referendum over de controversiële ‘sleepwet’, die de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten Nederlands internetverkeer massaal laat afluisteren. Kort daarop moest coalitiecollega Pechtold publiekelijk erkennen dat D66 de privacyschendende sleepwet toch steunt en dat D66 dus niet zal luisteren naar de uitkomst van het raadgevende referendum. Buma 1 – Pechtold 0.

 

Illustratie: Hein de Kort

 

Al duurden de onderhandelingen nog nooit zo lang, toch bevat het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de Toekomst’ nauwelijks een visie op de toekomst van de informatiesamenleving. Volgens velen een gemiste kans, maar in feite weinig verrassend en een bewuste keuze: de coalitiegenoten denken al jarenlang anders over de digitale wereld.

De VVD en CDA voeren steevast een conservatieve agenda en leggen hun oor meestal te luisteren bij multinationals en de veiligheidslobby. D66 moedigt juist disruptieve innovatie en digitale grondrechten aan, maar is in de minderheid in Rutte III. Buma laat zien dat D66 zich moet opmaken voor vier teleurstellende jaren op digitale dossiers.  Continue reading 41e FD Column: Referendum ‘sleepwet’ voorbode digitale perikelen Rutte III

37e FD Column: Eerste Kamer moet wetsvoorstel over hacken door politie opschorten

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurt. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Eerste Kamer moet wetsvoorstel over hacken door politie opschorten

Zonder specifieke wettelijke bevoegdheid hacken Nederlandse opsporingsdiensten computers in binnen- en buitenland. In ieder geval sinds het Bredolab-incident in 2010. Even lang al probeert het ministerie van Veiligheid en Justitie een wet langs de Staten-Generaal te loodsen die deze inzet van overheidsdwang moet legaliseren. Iedereen vindt dat internetcriminaliteit moet kunnen worden aangepakt en toch stuit de voorgestelde hackbevoegdheid al jaren op stevige kritiek uit alle hoeken van de samenleving.

Tot veler frustratie hielp coalitiepartner PvdA eind 2016, vlak voor de verkiezingen, de VVD alsnog aan een meerderheid in de Tweede Kamer voor de hackwet. Nu moet de Eerste Kamer constitutionele chocolade maken van de controversiële wet. Juist de senaat, de grondrechtenwaakhond van ons staatsbestel, moet het hoofd koel houden en de hackbevoegdheid pas goedkeuren als het kabinet de talloze onbeantwoorde vragen en aanzienlijke bezwaren wegneemt.

33e FD Column: Toetsing van wetten aan de Grondwet is juist nu noodzakelijker dan ooit

Klik op het plaatje om de column uit de krant te lezen. De tekst staat ook hieronder omdat Hans daar altijd om zeurt. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Toetsing van wetten aan de Grondwet is juist nu noodzakelijker dan ooit

Met de verkiezingen voor de deur en opgeschrikt door de wereldwijde populismegolf besteden politieke partijen, media en burgers ineens veel aandacht aan grondrechten als privacy en antidiscriminatie. Maar een diepere en nog belangrijkere kwestie komt nauwelijks aan bod in programma’s, debatten en in de media. In Nederland mogen rechters wetten van het parlement niet toetsen aan de Grondwet.

Dat betekent in feite dat Nederlandse politici geen tegenspraak hoeven dulden van rechters bij het maken van wetten, juist nu de Nederlandse Orde van Advocaten op 14 februari concludeerde dat 40% van de verkiezingsprogramma’s ‘regelrecht in strijd zijn met de rechtsstaat’. Een volgende parlement kan dit achterhaalde verbod met een tweederde meerderheid opheffen. In tijden van populisme, discriminatie en machtspotentaten zou constitutionele toetsing als fundamentele veiligheidsklep voor onze grondrechten een centraal verkiezingsthema moeten zijn. Continue reading 33e FD Column: Toetsing van wetten aan de Grondwet is juist nu noodzakelijker dan ooit