Tag Archives: surveillance

60e FD Column: Maak kunstmatige intelligentie centraal thema bij de Europese verkiezingen

Deze column staat in Het Financieele Dagblad van 10 januari 2019. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Eens in de vijf jaar staat het hoogtepunt van de westerse democratische samenleving op de agenda. Eind mei 2019 bepalen circa 375 miljoen stemgerechtigde EU-burgers de koers van de Europese Unie tot 2024. De kiezer krijgt nogal existentiële kwesties voorgeschoteld, zoals klimaatverandering, immigratie en de toekomst van de EU, nu de Britten het schip verlaten en wij zijn omgeven door wereldmachten met tamelijk autocratische leiders aan het roer.

Illustratie: Hein de Kort

 

Op één existentieel dossier biedt de Europese politiek de kiezer geen keuze. In razendsnel tempo verandert kunstmatige intelligentie (AI) onze samenleving. Een menswaardig bestaan is in toenemende mate afhankelijk van zelflerende algoritmes en de keuzes die computers maken. Denk aan de kans op een baan, op een woning, wie in een oorlogssituatie een raket op zich krijgt afgevuurd en wie aan de grens überhaupt de Unie mag binnenkomen. Waar de Verenigde Staten, China en Rusland al jaren een geslepen industriepolitiek voeren rondom AI, heeft de EU pas afgelopen jaar met wat vage persberichten, plannen en geld van zich laten horen. Te laat, te weinig en met name te flets. Maar beter laat dan nooit. Europese politici moeten daarom van AI een centraal verkiezingsthema maken en hun visie hierop presenteren. Continue reading 60e FD Column: Maak kunstmatige intelligentie centraal thema bij de Europese verkiezingen

59e FD Column: Bijenkorf gebruikt digitale sporen van shoppers als bewijs in de rechtszaal

Deze column staat in Het Financieele Dagblad van 27 december 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Soms zijn feiten gekker dan fictie. Na een nogal onfortuinlijke samenloop van omstandigheden, besliste een Rotterdamse kantonrechter onlangs dat een dame het huwelijkscadeau aan haar nichtje moet teruggeven aan de Bijenkorf, of €40.000 moet betalen aan het warenhuis.

De Bijenkorf had op haar website een diamanten ketting van Cartier wel heel scherp geprijsd: €402 in plaats van de daadwerkelijke prijs van €40.200. Suikertante had het buitenkansje – de ‘Panthère de Cartier’, uitgevoerd in witgoud, met 176 briljant geslepen diamanten, onyx en smaragd van 1.23 karaat – gezien en meteen gegrepen.

Illustratie: Hein de Kort

 

Spannender dan het oordeel, is het bewijsaanbod dat de Bijenkorf in de rechtszaal aan de dienstdoende rechter deed. Uit het online shopgedrag van de dame zou volgens de Bijenkorf blijken, dat zij vaker shopte naar kettingen en dus niet mocht vertrouwen op de kapitale tikfout. Met dit bewijsaanbod geeft de Bijenkorf zelf prijs hoezeer het warenhuis haar klanten online achtervolgt. Daarnaast past het bewijsaanbod in een trend. De rol van data in de bewijsvoering in civiele procedures neemt in rap tempo toe.  Continue reading 59e FD Column: Bijenkorf gebruikt digitale sporen van shoppers als bewijs in de rechtszaal

58e FD Column: Evaluatie inlichtingenwet spionnenwaakhond is even zorgwekkend als voorspelbaar

Deze column staat in Het Financieele Dagblad van 13 december 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Niemand benijdt minister Ollongren van Binnenlandse Zaken (D66) om haar hoofdpijndossier, de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv). De Wiv is controversieel vanaf het eerste parlementaire debat in 2016. D66 stemde tegen de Wiv in de Eerste Kamer in 2017, maar kreeg het misbaksel alsnog bij de formatie in de maag gesplitst. Ollongren en haar partij kregen de ondankbare opdracht van de coalitiepartners de Wiv met een paar halfbakken ‘waarborgen’ door het laatste raadgevende referendum in de parlementaire geschiedenis te loodsen. Ondanks de historische tegenstem in maart jl., moest Ollongren onder grote politieke druk de wet, met nog een paar waarborgen meer, alsnog doordrukken.

Illustratie: Hein de Kort voor het FD.

 

Vorige week evalueerde de toezichthouder op de inlichtingendiensten, de CTIVD, dat al die waarborgen in de praktijk niets voorstellen. Hoe blijft de minister nog geloofwaardig als zij binnenkort de Kamer zal moeten overtuigen dat alles, ooit, echt, goed komt met de Wiv? Met nog meer waarborgen? Voor de ogen van de kiezers voltrekt zich een tragikomisch politiek schouwspel waarin onze privacy structureel wordt geschonden door een wet die wij zelf afserveerden. Continue reading 58e FD Column: Evaluatie inlichtingenwet spionnenwaakhond is even zorgwekkend als voorspelbaar

56e FD Column: Onderhuidse chips op de werkvloer dienen vooral controle werknemers

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 15 november 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Engelse vakbonden liggen niet alleen wakker van de brexit. De belangrijkste Britse vakbond, de Trades Union Congress, sloeg afgelopen maandag ook groot alarm over de wens van verschillende Engelse bedrijven om hun werknemers te injecteren met microchips ter grootte van een rijstkorrel.

 

Illustratie: Hein de Kort voor het FD

 

In het artikel ‘Alarm over talks to implant UK employees with microchips’ berichtte de Britse krant The Guardian zondag dat de Britse leverancier BioTeq en Zweedse evenknie Biohax met allerlei Britse bedrijven hebben gesproken over identificatie en het monitoren van werknemers met behulp van onderhuidse digitale technologie. Vooral financiële en juridische dienstverleners en de hoogwaardige maakindustrie zouden interesse hebben in onderhuidse microchips.  Continue reading 56e FD Column: Onderhuidse chips op de werkvloer dienen vooral controle werknemers

55e FD Column: Agressieve Chinese hacks kapen webverkeer bedrijven en overheden

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 1 november 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Het is algemeen bekend dat je telefoon of laptop meteen gehackt en afgeluisterd wordt, zodra je in China aankomt. Recent onderzoek van het U.S. Naval War College en Tel Aviv University toont nu aan dat de Chinese overheid internetverkeer ook wegplukt uit het Westen, in China vliegensvlug kopieert, en de datastroom weer doorstuurt naar het Westen. Zo heeft China het internetverkeer van buitenlandse overheden, banken en journalisten afgeluisterd.

 

Illustratie: Hein de Kort voor het FD

 

Waarom geen wereldnieuws, geen oorverdovende veroordeling uit het Westen? Amerikaanse inlichtingendiensten doen het ook al jaren. En het oplossen van de fundamentele kwetsbaarheid van het internet die deze hack mogelijk maakt, betekent dat zij diezelfde truc niet meer kunnen uitvoeren. Ondertussen kunnen organisaties en individuen zichzelf niet compleet beschermen tegen deze hack. Met hun structurele politieke en economische spionage vormen overheden, China en de VS voorop, de grootste bedreiging voor een veilig internet. Continue reading 55e FD Column: Agressieve Chinese hacks kapen webverkeer bedrijven en overheden

54e FD Column: Internet is fundamenteel onveilig en zal er ook na de Supermicro-hack niet veiliger op worden

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 18 oktober 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Het was even wereldnieuws en toen weer niet. Bloomberg Businessweek pakte op de voorpagina van 4 oktober groots uit met de claim dat Chinese spionnen de distributieketen van Amerikaanse servergigant Supermicro hadden geïnfiltreerd. Meer dan 30 grote Amerikaanse afnemers van Supermicro, waaronder Apple en de cloudreus Amazon, waren gehackt en af te luisteren door China. Kortom, China zou al jaren een groot deel van het Amerikaanse internet in haar macht hebben.

 

Illustratie: Hein de Kort voor het FD
Illustratie: Hein de Kort voor het FD

 

Supermicro, Apple, andere bedrijven en Amerikaanse overheidsfunctionarissen ontkennen het nieuws hardnekkig. Daarmee is de mediastorm voorlopig gaan liggen. Technische experts duiden het nieuws als geloofwaardig, maar de hack als omslachtig en riskant – er zijn simpeler manieren om met een kleinere pakkans hetzelfde effect te sorteren.

Of de Supermicro hack nu (deels) klopt of niet, het nieuws herinnert ons aan het feit dat internetcommunicatie fundamenteel onveilig is door twee wederzijds afhankelijke krachten: prijsdruk, en de niet te stillen hackhonger van machtige inlichtingendiensten. Cyber security is immers niet zozeer een technisch, maar een economisch en politiek probleem. De hamvraag is dus, hoeveel geld en macht daadwerkelijke cybersecurity ons waard is.  Continue reading 54e FD Column: Internet is fundamenteel onveilig en zal er ook na de Supermicro-hack niet veiliger op worden

52e FD Column: Eerste Snowden-uitspraak van Europees Hof helpt tegenstanders Nederlandse sleepwet nauwelijks

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 20 september 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

‘Klokkenluider Snowden heeft gelijk gekregen van de Europese rechter’. De internationale pers pakte vorige week eensgezind uit over de allereerste uitspraak van het Europees Hof van de Rechten van de Mens op basis van de Snowden-onthullingen, die vijf jaar geleden maandenlang het wereldwijde nieuws domineerden. Het Hof oordeelde op 13 september jl. dat de Britse wetgeving, waarop een aantal door Snowden onthulde spionageprogramma’s zijn gebaseerd, de toets van privacy en vrije meningsuiting niet doorstaat.

Illustratie: Hein de Kort

 

Ook al lieten alle Nederlandse kwaliteitsmedia het nieuws links liggen, vormt de uitspraak de graadmeter voor de Nederlandse Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2017. Deze wet is in de volksmond bekend geraakt als de ‘sleepwet’, die het Kabinet ondanks de negatieve uitslag van het referendum toch invoerde onder toezegging van een aantal slappe waarborgen, waar de Tweede Kamer binnenkort over debatteert. Toch vertellen de internationale koppen slechts de helft van het verhaal. Ondanks het verbod van de Britse sleepwet, toont de uitspraak namelijk de beperkte macht van het Hof om spionagedriften van natiestaten binnen de perken te houden.

Continue reading 52e FD Column: Eerste Snowden-uitspraak van Europees Hof helpt tegenstanders Nederlandse sleepwet nauwelijks

51e FD Column: In China’s cyberwereld is niet vrijheid, maar gehoorzaamheid de norm

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 6 september 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Vandaag heeft China te dealen met ‘Westerse’ uitvindingen als het zeerecht, internet en de Wereldhandelsorganisatie. Morgen dreigt China de technologische realiteit voor het Westen te dicteren. Een verdeeld Westen dient zich nu met urgentie te bezinnen op de vraag wat een menswaardig bestaan is in een hypertechnologische wereld waarin Chinese technologie ons leven gaat beïnvloeden.

Illustratie: Hein de Kort

Continue reading 51e FD Column: In China’s cyberwereld is niet vrijheid, maar gehoorzaamheid de norm

50e FD Column: Intensievere samenwerking met VS sluitstuk doordrukken inlichtingenwet

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 12 juli 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Volgens premier Rutte was zijn bezoek aan president Trump vorige week een ‘huge success’. De media besteedden vooral aandacht aan financiële thema’s, uitgedragen door vijf meegereisde ceo’s. In de kantlijn signaleerde de Volkskrant dat Nederland daarnaast verdere samenwerking aangaat met de ‘Five Eyes’, het besloten militaire en inlichtingennetwerk van de VS, het VK, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Nederland kan nu scherpere deals sluiten met Amerikaanse wapenhandelaren. Daarnaast krijgt Nederland allicht meer inlichtingen van de Five Eyes, bijvoorbeeld rondom politieke topconferenties en militaire operaties. Desondanks heeft Nederland veel te verliezen van te nauwe banden met het Amerika van president Trump.

In Amsterdam is het grootste mondiale kruispunt van internetverkeer, de AMS-IX, gehuisvest.
In Amsterdam is het grootste mondiale kruispunt van internetverkeer, de AMS-IX, gehuisvest. Foto: Arie Kievit / Hollandse Hoogte

Continue reading 50e FD Column: Intensievere samenwerking met VS sluitstuk doordrukken inlichtingenwet

49e FD Column: Maatschappelijk belang onderbelicht in nieuwe Europese privacyregels

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 14 juni 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Met veel tamtam zijn op 25 mei strenge Europese privacyregels van kracht geworden. Las u niet over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in de krant, dan stroomde uw inbox wel vol met smeekbedes om toestemming voor diensten waarvan u niet eens wist dat u daarop geabonneerd was.

Toch bieden de AVG en andere privacywetten nauwelijks antwoord op prangende digitale kwesties van vandaag en morgen, door vooral nadruk te leggen op transparantie en controle voor het individu. Die nadruk is historisch te verklaren, maar tegenwoordig vaak illusoir en leidt af van belangrijke vragen over de maatschappelijke impact van nieuwe technologieën als kunstmatige intelligentie. Hoog tijd voor een sterkere nadruk op de maatschappelijke waarde van privacy in recht en beleid.

Illustratie: Hein de Kort voor Het Financieele Dagblad

Continue reading 49e FD Column: Maatschappelijk belang onderbelicht in nieuwe Europese privacyregels

46e FD Column: Het kabinet past bescheidenheid bij uitvoering van de inlichtingenwet

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 23 maart 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Het referendum over de Wet op de inlichtingen en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv) is in alle opzichten historisch. Zelden spraken zo veel Nederlanders met elkaar over de complexe verhouding tussen staatsmacht, burgerlijke vrijheid en technologie. Ook uniek was dat Den Haag al van tevoren een eventuele ongewenste referendumuitslag neutraliseerde. Het kabinet zal ervoor zorgen dat de Wiv er komt, ook al stemde de helft van de kiezers afgelopen woensdag tegen.

Fascinerend genoeg bestaat er brede consensus in Nederland dat de huidige wet uit 2002 een update verdient en dat de inlichtingendiensten AIVD en MIVD belangrijk werk verrichten. Maar de regering en het parlement hebben de vervangende wet zo vaag geformuleerd dat expert noch burger precies weet hoever de opgerekte staatsmacht nu eigenlijk reikt. Het kabinet kan dit belangrijkste bezwaar van de tegenstemmers niet zomaar naast zich neerleggen.

Illustratie: Hein de Kort

Continue reading 46e FD Column: Het kabinet past bescheidenheid bij uitvoering van de inlichtingenwet

45e FD Column: Geen Spelen of verkiezingen zonder digitale oorlogsvoering

Deze column stond in Het Financieele Dagblad van 22 februari 2018. Volg deze link voor mijn eerdere FD columns.

Sportief spektakel en geopolitiek theater gaan zoals altijd hand in hand bij de Olympische Spelen. Ook in Pyeongchang. Waar de historische toenadering voor de bühne tussen Zuid- en Noord-Korea niemand ontgaat, voltrekt zich achter de schermen een digitaal drama via cyberaanvallen aan het adres van Zuid-Korea en het IOC. In bredere zin is een mondiale neerwaartse spiraal van digitale oorlogsvoering tussen alles en iedereen een tragisch feit — of het nu het organiseren van nationale verkiezingen of vredelievende sportevenementen betreft. Vooral omdat het Westen momenteel geen enkel leiderschap toont, is continue digitale oorlogsvoering de nieuwe geopolitieke realiteit geworden.

Illustratie: Hein de Kort voor Het Financieele Dagblad

Continue reading 45e FD Column: Geen Spelen of verkiezingen zonder digitale oorlogsvoering